Top List

Top 6 Bài soạn “Sông nước Cà Mau” của Đoàn Giỏi lớp 6 hay nhất

Bài văn “Sông nước Cà Mau” (tên bài do người biên soạn đặt) trích từ chương XVIII truyện “Đất rừng phương Nam” sáng tác 5 1957 là truyện dài nổi danh nhất của Đoàn Giỏi. Bài văn cho ta thấy cảnh sông nước Cà Mau có vẻ đẹp bao la, hùng vĩ, đầy nhựa sống hoang dại. Chợ 5 Căn là hình ảnh cuộc sống nhộn nhịp, trù mật, lạ mắt ở vùng đất cùng tận phía Nam Quốc gia. Mời các bạn tham khảo 1 số bài soạn “Sông nước Cà Mau” hay nhất nhưng mà Cẩm Nang Tiếng Anh đã tổng hợp trong bài viết dưới đây để hiểu tác phẩm và sẵn sàng tốt nội dung lên lớp.

Bài soạn “Sông nước Cà Mau” số 1

Câu 1 (trang 22 sgk Ngữ văn 6 tập 2):

Bài văn mô tả cảnh sông nước Cà Mau ở cực nam của quốc gia

– Trình tự mô tả của tác phẩm đi từ việc mô tả chung, nói chung cảnh sông nước Cà Mau tới việc mô tả cụ thể cảnh kênh rạch, sông ngòi đến cảnh chợ 5 Căn.

– Bố cục:

+ Đoạn 1 (từ đầu … âm thầm 1 màu xanh đơn điệu): Cảm nhận chung về cảnh tự nhiên, đất trời Cà Mau

+ Đoạn 2 (tiếp theo … khói sóng sớm mai): Đặc điểm về kênh rạch ở Cà Mau

+ Đoạn 3 (còn lại): Đặc tả cảnh chợ 5 Căn

– Người kể ở thứ bậc nhất, xưng “tôi” quan sát mọi người từ địa điểm người ngồi trên thuyền thành ra mọi cảnh vật xuất hiện chân thực, sinh động

– Địa điểm quan sát của người trên thuyền là địa điểm thuận tiện vì vậy các hình ảnh mô tả xuất hiện trong bài văn như những bức tranh hài hòa màu sắc.

Câu 2 ( trang 22 sgk Ngữ văn 6 tập 2):

Những ấn tượng thuở đầu của tác giả:

+ Kênh rạch bủa giăng dày đặc như màng nhện

+ Tất cả đều màu xanh

+ Âm thanh rì rào vô tận

+ Lặng thầm 1 màu xanh đơn điệu

=> Cảm nhận bằng mọi cảm quan, đặc thù là cảm giác đơn điệu về màu xanh, về sự vô tận của rừng qua những câu kể và tả.

=> Sự choáng ngợp, ham thích của tác giả trước cảnh tượng tự nhiên “âm thầm 1 màu xanh” của Cà Mau.


Câu 3 (trang 22 sgk Ngữ văn 6 tập 2):

Qua cách đặt tên cho những vùng đất, những con sông, những con rạch vùng Cà Mau cho thấy tên gọi được đặt thân cận, giản dị, chuẩn xác với đặc điểm thiên nhiên.

Câu 4 (trang 22 sgk Ngữ văn 6 tập 2):

a, Những cụ thể trình bày sự bao la, hùng vĩ của con sông và rừng đước:

+ Nước đổ ra biển hôm sớm như thác

+ Con sông rộng hơn nghìn thước

+ Cây đước dựng cao vút như 2 dãi trường thành

+ Cá bơi hàng đàn đen trũi nhô lên hụp xuống

b, Trong đoạn “ Thuyền chúng tôi chèo thoát khỏi kênh Bọ Mắt, đổ ra con sông Cửa Bự, xuôi về 5 Căn, có những động từ: thoát qua, đổ ra, xuôi về tuần tự chỉ hoạt động của con thuyền

+ Không nên chỉnh sửa thứ tự những từ đấy trong câu bởi nó sẽ phá vỡ hành trình từ kênh ra sông rồi đổ ra dòng 5 Căn.

+ Thoát ra: diễn đạt sự gieo neo nhưng mà con thuyền vượt qua phải vượt qua

+ Đổ ra: tình trạng con thuyền được dòng nước đưa ra sông phệ

+ Xuôi về: diễn rả tình trạng nhẹ nhõm, dễ chịu của con thuyền xuôi theo dòng nước.

c, Những từ ngữ mô tả màu sắc của rừng đước: màu xanh lá mạ, màu xanh rêu, màu xanh chai lọ

Câu 5 (trang 22 sgk Ngữ văn 6 tập 2):

Những cụ thể trình bày sự đông vui, trù mật và lạ mắt của chợ vùng 5 Căn:

– Túp lều lá thô sơ, những ngôi nhà gạch 2 tầng, những đống gỗ cao như núi, những cột đáy thuyền chài, những bến vận hà tấp nập, những ngôi nhà ánh đèn măng sông chiếu rực…

– Sự lạ mắt của chợ 5 Căn: chợ họp ngay trên sông, chỉ cần cập thuyền có thể sắm bán được đủ thứ tiêu dùng và ẩm thực. Đây còn là sự đông vui của người bán vải, bán rượu tới từ nhiều vùng, có nhiều giọng nói, y phục không giống nhau…

Câu 6 (trang 22 sgk Ngữ văn 6 tập 2):

Qua cách mô tả của tác giả, với việc sử dụng các từ ngữ tinh tế, gợi cảm, có thể cảm thu được vẻ đẹp trù mật của vùng sông nước Cà Mau. Ấy là vùng đất hoang dại, hùng vĩ với ko gian sông nước mênh mang, những rừng đước ngút ngàn và có cảnh con người sinh sống nhộn nhịp, đông vui, chất phác.

LUYỆN TẬP

Bài 1 (trang 23 sgk Ngữ văn 6 tập 2):

Cà Mau là mảnh đất bao la, hùng vĩ, giàu nhựa sống hoang dại qua lăng kính của Đoàn Giỏi vùng sông nước đó như gần ngay trước mắt người đọc bức tranh chân thực nhưng mà gam màu chủ yếu là “màu xanh âm thầm”. Ta có thể dễ dãi bắt gặp hình ảnh những con kênh, con rạch dằng dịt còn nguyên vẻ hoang vu, kì bí. Theo chân tác giả xuôi dòng kênh Bọ Mắt đổ ra kênh Cửa Bự và ra sông 5 Căn, con nước nhiệt liệt “nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác”, cũng vì vậy nhưng mà tôm cá trù mật và đời sống của con người cũng vì vậy nhưng mà ầm ĩ hơn. Kế bên vẻ đẹp lôi cuốn của cảnh sắc tự nhiên là cảnh cuộc sống đông vui, nhộn nhịp của chợ 5 Căn, nét văn hóa lạ mắt của người dân vùng sông nước. Tất cả được nhà văn kể và tả bằng 1 giọng văn hấp dẫn, lôi cuốn vừa nói chung, vừa kĩ càng.

Bài 2 (trang 23 sgk Ngữ văn 6 tập 2):

Những con sông: sông Hồng, sông Đáy, sông Cả, sông Vạc… Sông Đáy là 1 trong những con sông dài ở miền Bắc, nó chảy qua các tỉnh như Hà Nội, Hà Nam, Nam Đinh, Ninh Bình.

Sông Đáy có chiều dài khoảng 240 km với dân số trên lưu vực sông Nhuệ- sông Đáy ước lượng lên đến 8200 ngàn người, mật độ trung bình đạt 1003 người/ km2. Nơi đây là khu vực có dân cư, kinh tế xã hội tăng trưởng liên tiếp từ lâu đời, cho đến nay vẫn là vùng kinh tế- xã hội tăng trưởng nhất châu thổ đồng bằng sông Hồng. Hiện nay, môi trường quốc gia, ko khí đang rơi vào trạng thái ô nhiễm làm tác động đến hệ sinh thái, cần có những giải pháp giải quyết.

Ảnh minh họa (Nguồn internet)

Bài soạn “Sông nước Cà Mau” số 2

I. VỀ TÁC GIẢ, TÁC PHẨM

1. Tác giả

– Đoàn Giỏi (1925-1989) là tên khai sinh, tuy nhiên nhà văn còn có các bút danh: Nguyễn Hoài, Nguyễn Phú Lễ, Huyền Tư; quê quán: Châu Thành, Tiền Giang.

– Trong những 5 chống thực dân Pháp, Đoàn Giỏi công việc trong ngành an ninh rồi làm công việc thông tin, văn nghệ. Tập kết ra Bắc, từ 5 1955 ông chuyển sang làm công việc sáng tác và chỉnh sửa sách báo. Đoàn Giỏi là Uỷ viên Ban chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam các khoá I, II, III.

– Tác phẩm đã xuất bản: Người Nam thà chết ko hàng (kịch thơ, 1947), Khí hùng quốc gia (kí, 1948),Những dòng chữ máu Nam Kì 1940 (kí, 1948), Đường về gia hương (truyện, 1948), Chiến sĩ Tháp Mười(kịch thơ, 1949), Giữ vững niềm tin (thơ, 1954), Trần Văn Ơn (truyện kí, 1955), Cá bống mú (truyện, 1956), Ngọn tầm vông (truyện kí, 1956), Đất rừng phương Nam (truyện, 1957), Hoa hướng dương (truyện ngắn, 1960), Cuộc truy nã kho vũ khí (truyện, 1962), Những chuyện lạ về cá (biên khảo, 1981), Tê ngưu giữa nghìn xanh (biên khảo, 1982).

2. Tóm lược tác phẩm Sông nước Cà Mau

Bài văn mô tả phong cảnh tự nhiên, sông nước vùng Cà Mau, mảnh đất cùng tận phía nam của Quốc gia. Cảnh tự nhiên ở đây thật bao la, hoang dại và hùng vĩ, đặt biệt là những dòng sông và rừng đước. Cảnh chợ 5 Căn là hình ảnh trù mật, lạ mắt, nhộn nhịp về sinh hoạt của con người hầu vùng đất đó.


Trả lời câu 1 (trang 22 sgk Ngữ Văn 6 Tập 2):

Bài văn sông nước Cà Mau mô tả cảnh gì? Theo trình tự như thế nào? Dựa vào trình tự đó em hãy tìm bố cục của bài văn.

Em hãy tưởng tượng địa điểm quan sát của người mô tả. Địa điểm đó có thuận tiện gì trong việc quan sát và mô tả.

Lời giải cụ thể:

a)

– Bài văn mô tả về phong cảnh sông nước vùng Cà Mau ở cực Nam Quốc gia.

– Trình tự mô tả: đi từ những ấn tượng chung về tự nhiên vùng đất Cà Mau, rồi tập hợp mô tả, thuyết minh về các kênh rạch, sông ngòi với cảnh vật 2 bên bờ, rốt cục là cảnh chợ 5 Căn họp ngay trên mặt sông.

b) Bài văn phân thành 3 đoạn:

– Đoạn 1: từ đầu tới “ âm thầm 1 màu xanh đơn điệu” – Những ấn tượng chung thuở đầu về tự nhiên Cà Mau.

– Đoạn 2: tiếp theo tới “ khói sóng sớm mai” – Nói về các kênh rạch ở vùng Cà Mau và tập hợp mô tả con sông 5 Căn bao la.

– Đoạn 3: còn lại: cảnh chợ 5 Căn đông vui, trù mật và nhiều màu sắc lạ mắt.

c)

– Địa điểm quan sát của người mô tả là ở trên thuyền.

– Địa điểm đó giúp người mô tả có thể mô tả tuần tự về các con sông, kênh rạch và cảnh vật 2 bên bờ, có thể ngừng lại mô tả kĩ hoặc lướt qua.


Trả lời câu 2 (trang 22 sgk Ngữ Văn 6 Tập 2):

Trong đoạn văn (từ đầu tới âm thầm 1 màu xanh đơn điệu) tác giả diễn đạt ấn tượng thuở đầu bao trùm về sông nước vùng Cà Mau. Ấn tượng đó như thế nào và được cảm nhận qua những cảm quan nào?

Lời giải cụ thể:

Những ấn tượng thuở đầu của tác giả:

+ Kênh rạch bủa giăng dày đặc như màng nhện

+ Tất cả đều màu xanh

+ Âm thanh rì rào vô tận

+ Lặng thầm 1 màu xanh đơn điệu

⟹ Cảm nhận bằng mọi cảm quan, đặc thù là cảm giác đơn điệu về màu xanh, về sự vô tận của rừng qua những câu kể và tả.

⟹ Sự choáng ngợp, ham thích của tác giả trước cảnh tượng tự nhiên “âm thầm 1 màu xanh” của Cà Mau.


Trả lời câu 3 (trang 22 sgk Ngữ Văn 6 Tập 2):

Qua đoạn văn nói về cách đặt tên cho các dòng sông, con kênh ở vùng Cà Mau, em có nhận xét gì về các địa danh đó? Những địa danh này gợi ra đặc điểm gì về tự nhiên vùng Cà Mau?

Lời giải cụ thể:

– Cách đặt tên cho các dòng sông, con kênh không hề bằng những danh từ mĩ lệ, nhưng mà cứ theo đặc điểm biệt lập của nó nhưng mà tạo thành tên: Chà Là, Cái Keo, 7 Háp, Múi Giầm, Ba Khía … góp phần làm nên màu sắc địa phương chẳng thể trộn lẫn với các vùng sông nước khác.

– Cách đặt tên tương tự đã cho thấy tự nhiên ở đây còn rất thiên nhiên, hoang dại, phong phú; con người sống rất gần với tự nhiên.


Trả lời câu 4 (trang 22 sgk Ngữ Văn 6 Tập 2):

Đọc đoạn văn từ “Thuyền chúng tôi chèo thoát qua” tới “sương mù và khói sóng sớm mai” và giải đáp các câu hỏi:

a) Tìm những cụ thể trình bày sự bao la, hùng vĩ của dòng sông và rừng đước.

b) Trong câu “ Thuyền chúng tôi chèo thoát qua kênh Bọ Mắt, đổ ra con sông cửa phệ, xuôi về 5 Căn ” có những động từ nào chỉ cùng 1 hoạt động của con thuyền? Nếu chỉnh sửa trình tự những động từ đó trong câu thì có tác động gì tới nội dung được diễn tả ko? Nhận xét về sự xác thực và tinh tế trong cách dùng từ của tác giả ở câu này?

c) Tìm trong đoạn văn những từ mô tả màu sắc của rừng đước và nhận xét về cách mô tả màu sắc của tác giả.

Lời giải cụ thể:

a) Những cụ thể trình bày sự bao la, hùng vĩ của dòng sông, rừng đước:

– Con sông rộng hơn nghìn thước;

– Nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác;

– Cá nước bơi hàng đàn đen trũi nhô lên hụp xuống như người bơi ếch giữa những đầu sóng bạc trắng;

– Rừng đước dựng lên cao vút như 2 dãy trường thành bất tận.

b) Các động từ có trong câu: thoát, qua, đổ ra, xuôi về. Không thể chỉnh sửa trình tự các động từ trong câu vì như thế sẽ làm sai lạc nội dung, đặc thù là sự diễn đạt tình trạng hoạt động của con thuyền trong mỗi quang cảnh.

+ Thoát qua: con thuyền vượt qua 1 nơi gieo neo, gian nguy;

+ Đổ ra: con thuyền từ con kênh bé ra dòng sông phệ;

+ Xuôi về: con thuyền nhẹ nhõm xuôi theo dòng nước ở nơi dòng sống êm đềm.

c) Những từ mô tả màu sắc của rừng đước: màu xanh lá mạ, màu xanh rêu, màu xanh chai lọ. Những từ ngữ đó chỉ cùng 1 màu xanh đã mô tả các lớp cây đước từ non tới già.


Trả lời câu 5 (trang 22 sgk Ngữ Văn 6 Tập 2):

Những cụ thể, hình ảnh nào về chợ 5 Căn trình bày được sự nhộn nhịp, đông vui, trù mật và lạ mắt của chợ vùng Cà Mau?

Lời giải cụ thể:

Những cụ thể trình bày sự đông vui, nhộn nhịp của chợ 5 Căn:

– Chợ chủ chốt họp ngay trên sông nước với những nhà bè như những khu phố nổi và những con thuyền bán hàng len lách mọi nơi, có thể sắm mọi thứ nhưng mà ko cần bước ra khỏi thuyền.

– Sự nhiều chủng loại về màu sắc, y phục, ngôn ngữ của người bán hàng thuộc nhiều dân tộc: người Hoa, Miên, người Chà Châu Giang…


Trả lời câu 6 (trang 22 sgk Ngữ Văn 6 Tập 2):

Qua bài văn này, em cảm thu được gì về vùng Cà Mau cực Nam của Quốc gia?

Lời giải cụ thể:

Qua cách mô tả của tác giả, với việc sử dụng các từ ngữ tinh tế, gợi cảm, có thể cảm thu được vẻ đẹp trù mật của vùng sông nước Cà Mau. Ấy là vùng đất hoang dại, hùng vĩ với ko gian sông nước mênh mang, những rừng đước ngút ngàn và có cảnh con người sinh sống nhộn nhịp, đông vui, chất phác.

Luyện tập

Trả lời câu 1 (trang 23 sgk Ngữ Văn 6 Tập 2):

Viết 1 đoạn văn thể hiện cảm nhận của em về vùng Cà Mau qua bài Sông nước Cà Mau đã học.

Đất rừng Phương Nam là 1 tác phẩm rất hay của nhà văn Đoàn Giỏi. Đọc đoạn trích Sông nước Cà Mau trích trong tác phẩm này ta bị lôi cuốn bởi vẻ đẹp, nét riêng đặc thù của kênh rạch, sông ngòi “bủa giăng dày đặc như màng nhện”, của 1 điệu xanh như thế. Dưới ngòi bút tài tình của nhà văn Đoàn Giỏi, cả vùng Cà Mau hiện lên thật là sinh động, cảnh vật biến hoá, màu sắc biến hoá. Những dòng sông, kênh, rạch, rừng đước và cả khu chợ 5 Căn nữa hiện lên vừa hùng vĩ, hoang vu, vừa dạt dào nhựa sống, viễn cảnh lạ nhưng mà vẫn gợi bao yêu quý, làớ thương. Thiên nhiên Cà Mau rộng lớn, phóng khoáng; con người Cà Mau mộc mạc, hiền từ, cute. Đọc những trang văn của Đoàn Giỏi, ta có cảm giác như đang giữa sông nước Cà Mau, hưởng thụ hương rừng Cà Mau, tới chơi chợ 5 Căn, trái lại, bước lên những ngôi nhà bè xem và sắm 1 vài món quà lưu niệm. Đọc đoạn trích Sông nước Cà Mau hẳn trong mỗi chúng ta thêm hiểu, thêm yêu đất và người nơi đây. Và bạn, cũng như tôi ủ ấp 1 ước vọng: được đặt chân lên mảnh đất đó, được theo thuyền xuôi dòng 5 Căn và chắc hẳn sẽ ghé chợ 5 Căn để tự mình cảm nhận 1 nét rất riêng trong sinh hoạt của vùng sòng nước.

Trả lời câu 2 (trang 23 sgk Ngữ Văn 6 Tập 2):

Kể tên 1 vài con sông ở quê hương em hoặc địa phương nhưng mà em đang ở, giới thiệu vắn tắt về 1 trong những con sông đó.

Sông Hồng

Con sông Hồng chảy qua quê hương em, giữa các bãi mía, bờ dâu xanh ngắt. Mặt sông thường đỏ như màu gạch non nên mới mang tên là sông Hồng. Dòng sông đẹp như 1 dải lụa đào vắt ngang lên tấm áo màu xanh của đồng bằng Bắc Bộ.

Nội dung chính

Cảnh sông nước Cà Mau hiện lên với vẻ đẹp bao la, hùng vĩ, đầy nhựa sống hoang dại. Chợ 5 Căn là hình ảnh cuộc sống nhộn nhịp, trù mật, lạ mắt ở vùng đất cùng tận phía nam Quốc gia. Chính tình yêu quốc gia thâm thúy và vốn hiểu biết phong phú đã giúp tác giả mô tả vùng sông nước Cà Mau tận tường và lôi cuốn tới vậy.

Ảnh minh họa (Nguồn internet)
Ảnh minh họa (Nguồn internet)

Bài soạn “Sông nước Cà Mau” số 3

Chú ý:

Qua bài học cảm nhận đựợc sự phong phú và lạ mắt của tự nhiên sông nước vùng Cà Mau. Nắm được nghệ thuật mô tả cảnh sông nước trong bài văn của tác giả.

Củng cố, tăng lên tri thức về phép tu từ so sánh đã học ở bậc Tiểu học.

Thđó được vai trò, tính năng của quan sát, hình dung, so sánh và nhận xét trong văn mô tả. Biết cách áp dụng các nhân tố này khi mà viết bài văn mô tả.

Chú thích: (Đọc kĩ phần Chú thích trong SGK)

Tiếng rì rào vô tận: tiếng rì rào ko bao giờ dứt.

Thính giác: cảm quan có tính năng nghe.

Màu xanh đơn điệu: 1 màu xanh độc nhất vô nhị, ko có màu khác chen vào.

Danh từ mĩ lệ: danh từ xinh tươi, văn vẻ.

Màu sắc lạ mắt: màu sắc rất biệt lập, ko nơi nào có.

ĐỌC – HIỂU BÀI VĂN

Câu 1. – Bài văn mô tả cảnh tự nhiên sông nước vùng Cà Mau. Tác giả mô tả theo trình tự: Tả cảnh tự nhiên rồi sau là cảnh sinh hoạt của con người. Dựa vào trình tự mô tả ta chia bài văn làm 2 đoạn:

Đoạn thứ nhất từ đầu tới “… lòa nhòa ẩn hiện trong sương mù và khói sóng sớm mai”. Đoạn này mô tả khung cảnh tự nhiên của vùng sông nước Cà Mau.

Đoạn thứ 2 là phần còn lại tả cảnh sinh hoạt của con người hầu vùng Cà Mau.

– Địa điểm quan sát của người mô tả trong bài văn này là: Người mô tả ngồi trên thuyền xuôi từ phía xa về hướng mũi Cà Mau rồi đi vào giữa vùng sông nước Cà Mau theo chiều nước đổ ra biển.

– Địa điểm đó có thuận tiện cho việc quan sát và mô tả vì đấy là 1 địa điểm thiết bị cầm tay tạo điều kiện cho người mô tả thấy rõ sự thay đổi của cảnh vật.


Câu 2. Trong đoạn văn (từ đầu tới âm thầm 1 màu xanh đơn điệu) tác giả đã diễn đạt ấn tượng thuở đầu bao trùm về sông nước Cà Mau. Ấn tượng đấy là: sông ngòi, kênh rạch dày đặc như màng nhện. Trên thì trời xanh, dưới thì nước xanh, xung quanh cũng chỉ toàn 1 sắc xanh cây lá. Cái âm thanh đơn điệu miên man của tiếng sóng biển dội vào.

Ân tượng này được diễn đạt qua thị giác và thính giác (qua mắt thấy và tai nghe).


Câu 3. Cách đặt tên cho các dòng sông, con kênh ở vùng Cà Mau là 1 cách nói nôm na, giản dị, ko chuộng những danh từ hoa mĩ nhưng mà chỉ căn cứ vào những đặc điểm ở từng nơi, từng đoạn nhưng mà gọi.

Những địa danh này gợi ra đặc điểm của vùng Cà Mau là: khung cảnh của vùng Cà Mau thật lắm vẻ riêng, mỗi chỗ 1 khác, thật phong phú, nhiều chủng loại.


Câu 4. Đọc lại đoạn văn từ “Thuyền chúng tôi …” tới “… khói sóng sớm mai” để thấy:

a) Sông 5 Căn được mô tả thật là đẹp, 1 vẻ đẹp khác lạ nhưng mà nhiều con sông khác, chảy ở nơi khác chẳng thể có.

Những cụ thể đã trình bày rõ sự bao la, hùng vĩ của dòng sông và rừng đước như: “Dòng sông 5 Căn mênh mang, nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác …” “… con sông rộng hơn nghìn thước, 2 bên bờ, rừng đước dựng lên cao vút như 2 dãy trường thành bất tận. Cây đước mọc dài theo bãi… ngọn bằng tăm tắp, lớp này chồng lên lớp kia ôm lấy dòng sông, đắp từng bậc màu xanh lá mạ, màu xanh rêu, màu xanh chai lọ.

b) Những động từ chỉ cùng 1 hoạt động của con thuyền trong câu đã cho là: chèo (thoát qua), đổ (ra), xuôi (về).

Không thể chỉnh sửa trình tự những động từ đó trong câu vì tác giả đang nói về con thuyền của mình đi từ phía trong ra hướng biển, từ con kênh bé đi ra con sông Cửa Bự và tiến về 5 Căn theo chiều nước chảy. Đây là 1 cách dùng từ xác thực, tinh tế có chọn lựa.

c) Những từ trong đoạn văn trên dùng để mô tả màu sắc của rừng đước: màu lá xanh mạ, màu xanh rêu, màu xanh chai lọ.

Nhận xét: Vì đước có nhiều lớp mọc chồng lên nhau, có lớp đước già, có lớp đước non hên màu lá xanh của chúng mỗi chỗ mỗi khác. Tác giả đã tìm ra nhiều hình ảnh để so sánh, để gọi tên các sắc thái không giống nhau của màu lá. Ấy là những hình ảnh, những từ ngữ thật thông minh, thật rực rỡ mô tả được sự sinh động của cảnh vật.


Câu 5. Chợ 5 Căn đã được mô tả như sau:

Chợ 5 Căn nằm sát bên sông, ầm ĩ, đông vui, nhộn nhịp… với những túp lều thô sơ kiểu cổ kính nằm bên cạph những ngôi nhà gạch tân tiến 2 tầng… những cột đáy, thuyền chài, thuyền lưới, thuyền buôn bồng bềnh trên sóng. Những bến vận hà tấp nập dọc dài theo sông, những lò than hầm gỗ đước… những ngôi nhà bè đêm hôm đèn măng sông chiếu rực trên mặt nước như những khu phố nổi. Những người con gái Hoa kiều bán vải xởi lởi, những người Chà Châu Giang bán vải, những bà cụ già người Miên bán rượu, với đủ các giọng nói lăng líu, đủ kiểu ăn vận sặc sỡ…”.

Ấy là những hình ảnh, những cụ thể được dùng để mô tả cảnh chợ 5 Căn nhộn nhịp, náo nhiệt, trù mật và lạ mắt.


Câu 6. Qua bài văn này, em cảm thu được vẻ đẹp của vùng sông nước Cà Mau: tự nhiên thì bao la, hùng vĩ, trù mật, đầy nhựa sống và con người thì có những sinh hoạt thật náo nhiệt, đông vui, lạ mắt.

Tóm lược:

Cảnh sông nước Cà Mau có vẻ đẹp bao la, hùng vĩ, đầy nhựa sống hoang dại. Chợ 5 Căn là hình ảnh cuộc sống nhộn nhịp, trù mật, lạ mắt ở vùng đất cùng tận phía nam Quốc gia.

Bức tranh tự nhiên và cuộc sống ở vùng Cà Mau hiện lên vừa chi tiết, vừa bao quát phê duyệt sự cảm nhận trực tiếp và vốn hiểu biết phong phú của tác giả.

LUYỆN TẬP

Câu 1. Viết 1 đoạn văn thể hiện cảm nhận của em về vùng Cà Mau qua bài Sông nước Cà Mau đã học:

“Dẫu chưa được đến Cà Mau, nhưng mà đọc bài viết của nhà văn Đoàn Giỏi, ta đã có thể tưởng tượng ra khung cảnh dằng dịt sông nước và màu đước xanh bạt ngàn của vùng địa đầu Tổ quôc này. Cũng qua việc đọc bài văn rực rỡ này, ta như được lắng tai bản hòa tấu miên man của sóng nước biển cả và như được hòa mình vào những phiên chợ 5 Căn đông vui như đang vào mùa lễ hội.

Ta càng cảm thấy yêu quý vùng đất Cà Mau, vùng đất nhưng mà nhà văn Nguyễn Tuân đã giả dụ ngón chân cái dính bùn vạn dặm và thi sĩ Xuân Diệu thì lại giả dụ 1 mũi thuyền đang tiến ra biển Đông với ý chí đoạt được tự nhiên mở mang bãi bờ: “Mũi thuyền ta đấy mũi Cà Mau”.


Câu 2. Kể tên 1 vài con sông ở quê hương em hoặc địa phương nhưng mà em đang ở, giới thiệu vắn tắt về 1 trong những dòng sông đó:

– Thành phố tôi nằm sát bờ Tiền Giang. 1 nhánh của sông Tiền là sông Bảo Định thì chảy vào giữa lòng thị thành. Sông Bảo Định ko phệ lắm nhưng mà sông Tiền thì thật bệ vệ mênh mông. Giữa sông Tiền có nhiều cồn nổi lên như cồn Phụng, cồn Tân Long, cồn Thới Sơn. Cảnh sống ở trên cồn cũng rất phong phú. Trên cồn nhà xây mọc san sát, vườn tược xum xê, trên bến, dưới thuyền. Có cồn đã biến thành 1 khu du hý vườn trong sạch, mát rượi, hàng ngày vẫn đón nhiều khách du hý đến thăm, chơi. Nếu đi ngược sông Tiền lên hơn mười kilômét, ta sẽ đến 1 nơi mang cái tên lịch sử Rạch Gầm, Xoài Mút vì đây chính là nơi vua Quang Trung đã mai phục đánh tan 1 đội thủy binh phệ của vua Xiêm sang gây chiến với ta. Có nhẽ tới hiện thời xác thuyền bè và vũ khí của chúng còn nằm dưới đáy sông sâu!

Ảnh minh họa (Nguồn internet)
Ảnh minh họa (Nguồn internet)

Bài soạn “Sông nước Cà Mau” số 4

1. Tác giả

– Đoàn Giỏi (1925 – 1989) quê ở tỉnh Tiền Giang.

– Ông tham dự viết văn từ thời gian kháng chiến chống thực dân Pháp (1946 – 1954).

– Tác phẩm của ông thường viết về cuộc sống, tự nhiên và con người hầu Nam Bộ.


2. Tác phẩm và đoạn trích Sông nước Cà Mau

– Đất rừng phương Nam (1957) là truyện dài nổi danh nhất của Đoàn Giỏi. Truyện kể về quãng đời phiêu bạt của nhỏ An – đối tượng chính – tại vùng đất rừng U Minh, miền Tây Nam Bộ trong những 5 đầu cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Qua câu chuyện về cuộc phiêu bạt của An, tác giả đưa người đọc tới với cảnh tự nhiên hoang dại nhưng mà rất phong phú, lạ mắt và cuộc sống của con người hầu vùng đất cực nam của Quốc gia. Đất rừng phương Nam đem lại cho độc giả những hiểu biết phong phú và lòng yêu quý đối với tự nhiên, con người hầu vùng đất đó.

– Bài văn Sông nước Cà Mau trích từ chương XVIII truyện Đất rừng phương Nam của Đoàn Giỏi.

+ Nội dung chính: Tả vẻ đẹp bao la, hùng vĩ, đầy nhựa sống hoang dại của sông nước Cà Mau, cuộc sống nhộn nhịp, trù mật, lạ mắt của Chợ 5 Căn nơi vùng đất cùng tận phía nam Quốc gia. Qua đấy trình bày tình yêu quốc gia thâm thúy, sự am tường, tấm lòng gắn bó của nhà văn với tự nhiên và con người vùng đất Cà Mau.

+ Bố cục:

Đoạn 1 (Từ đầu… màu xanh đơn điệu) : Cảm tưởng chung về tự nhiên.
Đoạn 2 (tiếp… khói sóng sớm mai) : Miêu tả kênh, rạch, con sông 5 Căn.
Đoạn 3 (còn lại) : Vẻ đẹp chợ 5 Căn.

Đọc – hiểu văn bản

Câu 1 – Trang 22 SGK

Bài văn mô tả cảnh gì? Theo trình tự như thế nào? Dựa vào trình tự mô tả, em hãy tìm bố cục của bài văn.

Em hãy tưởng tượng địa điểm quan sát của người mô tả. Địa điểm đó có thuận tiện gì trong việc quan sát và mô tả?

Trả lời:

Bài văn mô tả cảnh sông nước Cà Mau ở cực Nam của Tổ Quốc.

– Trình tự mô tả của tác phẩm đi từ việc mô tả chung, nói chung cảnh sông nước Cà Mau tới việc mô tả cụ thể cảnh kênh rạch, sông ngòi đến cảnh chợ 5 Căn.

– Bố cục:

+ Đoạn 1 (từ đầu … âm thầm 1 màu xanh đơn điệu): Cảm nhận chung về cảnh tự nhiên, đất trời Cà Mau

+ Đoạn 2 (tiếp theo … khói sóng sớm mai): Đặc điểm về kênh rạch ở Cà Mau

+ Đoạn 3 (còn lại): Đặc tả cảnh chợ 5 Căn

– Người kể ở thứ bậc nhất, xưng “tôi” quan sát mọi người từ địa điểm người ngồi trên thuyền thành ra mọi cảnh vật xuất hiện chân thực, sinh động.

– Địa điểm quan sát của người trên thuyền là địa điểm thuận tiện vì vậy các hình ảnh mô tả xuất hiện trong bài văn như những bức tranh hài hòa màu sắc.


Câu 2 – Trang 22 SGK

Trong đoạn văn (từ đầu tới âm thầm 1 màu xanh đơn điệu) tác giả đã diễn đạt ấn tượng thuở đầu bao trùm về sông nước vùng Cà Mau. Ấn tượng đó như thế nào và được cảm nhận qua những cảm quan nào?

Trả lời:

Những ấn tượng thuở đầu của tác giả:

+ Kênh rạch bủa giăng dày đặc như màng nhện

+ Tất cả đều màu xanh

+ Âm thanh rì rào vô tận

+ Lặng thầm 1 màu xanh đơn điệu

=> Cảm nhận bằng mọi cảm quan, đặc thù là cảm giác đơn điệu về màu xanh, về sự vô tận của rừng qua những câu kể và tả.

=> Sự choáng ngợp, ham thích của tác giả trước cảnh tượng tự nhiên “âm thầm 1 màu xanh” của Cà Mau.


Câu 3 – Trang 22 SGK

Qua đoạn nói về cách đặt tên cho các dòng sông, con kênh ở vùng Cà Mau, em có nhận xét gì về các địa danh đó? Những địa danh này gợi ra đặc điểm gì về tự nhiên vùng Cà Mau?

Trả lời:

Qua đoạn nói về cách đặt tên cho những dòng sông, con kênh ở Cà Mau, ta thấy các địa danh này rất nôm na giản dị, nó cứ theo đặc điểm biệt lập nhưng mà gọi thành tên.

Những địa danh này đã nói được những đặc điểm rất biệt lập của tự nhiên Cà Mau so với những vùng đất khác (những cây mái giầm; những đám mây bọ mắt; những nơi tập hợp con 3 khía…).


Câu 4 – Trang 22 SGK

Em hãy đọc kĩ lại đoạn văn từ “Thuyền chúng tôi chèo thoát qua…” tới “…sương mù và khói sóng sớm mai.” và giải đáp các câu hỏi sau:

a) Tìm những cụ thể trình bày sự bao la, hùng vĩ của dòng sông và rừng đước.

b) Trong câu “Thuyền chúng tôi chèo thoát qua kênh Bọ Mắt, đổ ra con sông Cửa Bự, xuôi về 5 Căn” có những động từ nào chỉ cùng 1 hoạt động của con thuyền? Nếu chỉnh sửa trình tự những động từ đó trong câu thì có tác động gì tới nội dung được diễn tả hay ko? Nhận xét về sự xác thực và tinh tế trong cách dùng từ của tác giả ở câu này.

c) Tìm trong đoạn văn những từ mô tả màu sắc của rừng đước và nhận xét về cách mô tả màu sắc của tác giả.

Trả lời:

a) Những cụ thể trình bày sự bao la, hùng vĩ của con sông và rừng đước:

+ Nước đổ ra biển hôm sớm như thác

+ Con sông rộng hơn nghìn thước

+ Cây đước dựng cao vút như 2 dãy trường thành

+ Cá bơi hàng đàn đen trũi nhô lên hụp xuống

b) Trong câu “Thuyền chúng tôi chèo thoát khỏi kênh Bọ Mắt, đổ ra con sông Cửa Bự, xuôi về 5 Căn” có những động từ: thoát qua, đổ ra, xuôi về tuần tự chỉ hoạt động của con thuyền.

– Không nên chỉnh sửa thứ tự những từ đấy trong câu bởi nó sẽ phá vỡ hành trình từ kênh ra sông rồi đổ ra dòng 5 Căn.

+ Thoát ra: diễn đạt sự gieo neo nhưng mà con thuyền phải vượt qua

+ Đổ ra: tình trạng con thuyền được dòng nước đưa ra sông phệ

+ Xuôi về: diễn rả tình trạng nhẹ nhõm, dễ chịu của con thuyền xuôi theo dòng nước.

c) Những từ ngữ mô tả màu sắc của rừng đước: màu xanh lá mạ, màu xanh rêu, màu xanh chai lọ.


Câu 5 – Trang 22 SGK

Những cụ thể, hình ảnh nào về chợ 5 Căn trình bày được sự nhộn nhịp, đông vui, trù mật và lạ mắt của chợ vùng Cà Mau?

Trả lời:

Những cụ thể trình bày sự đông vui, trù mật và lạ mắt của chợ vùng 5 Căn:

– Túp lều lá thô sơ, những ngôi nhà gạch 2 tầng, những đống gỗ cao như núi, những cột đáy thuyền chài, những bến vận hà tấp nập, những ngôi nhà ánh đèn măng sông chiếu rực…

– Sự lạ mắt của chợ 5 Căn: chợ họp ngay trên sông, chỉ cần cập thuyền có thể sắm bán được đủ thứ tiêu dùng và ẩm thực. Đây còn là sự đông vui của người bán vải, bán rượu tới từ nhiều vùng, có nhiều giọng nói, y phục không giống nhau…


Câu 6 – Trang 22 SGK

Qua bài văn này, em cảm thu được gì về vùng Cà Mau cực nam của Quốc gia?

Trả lời:

Qua cách mô tả của tác giả, với việc sử dụng các từ ngữ tinh tế, gợi cảm, có thể cảm thu được vẻ đẹp trù mật của vùng sông nước Cà Mau. Ấy là vùng đất hoang dại, hùng vĩ với ko gian sông nước mênh mang, những rừng đước ngút ngàn và có cảnh con người sinh sống nhộn nhịp, đông vui, chất phác.

Luyện tập

Câu 1 – Trang 23 SGK

Viết 1 đoạn văn thể hiện cảm nhận của em về vùng Cà Mau qua bài Sông nước Cà Mau đã học.

Trả lời:

Cà Mau là mảnh đất bao la, hùng vĩ, giàu nhựa sống hoang dại qua lăng kính của Đoàn Giỏi vùng sông nước đó như gần ngay trước mắt người đọc bức tranh chân thực nhưng mà gam màu chủ yếu là “màu xanh âm thầm”. Ta có thể dễ dãi bắt gặp hình ảnh những con kênh, con rạch dằng dịt còn nguyên vẻ hoang vu, kì bí. Theo chân tác giả xuôi dòng kênh Bọ Mắt đổ ra kênh Cửa Bự và ra sông 5 Căn, con nước nhiệt liệt “nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác”, cũng vì vậy nhưng mà tôm cá trù mật và đời sống của con người cũng vì vậy nhưng mà ầm ĩ hơn.

Kế bên vẻ đẹp lôi cuốn của cảnh sắc tự nhiên là cảnh cuộc sống đông vui, nhộn nhịp của chợ 5 Căn, nét văn hóa lạ mắt của người dân vùng sông nước. Tất cả được nhà văn kể và tả bằng 1 giọng văn hấp dẫn, lôi cuốn vừa nói chung, vừa kĩ càng.


Câu 2 – Trang 23 SGK

Hãy kể tên 1 vài con sông ở quê hương em hoặc địa phương nhưng mà em đang ở, giới thiệu vắn tắt về 1 trong những con sông đó.

Gợi ý:

– Tuỳ từng miền địa lí, học trò tự kể những con sông của quê mình.

– Khi viết đoạn giới thiệu về 1 con sông, cần chú tâm chỉ ra những nét đặc thù riêng của con sông quê mình (cảnh vật, những sinh hoạt thường ngày trên sông,…).

+ Những con sông Nam Bộ thường có những cọc đáy, có những cù lao và nước chảy rất xiết, mùa lũ có từng đám (từng dề) lục bình trôi, bên bờ là đước bần, những đám ô rô, dừa nước; những con thuyền đuôi tôm, những ghe bầu chợ nặng với tiếng máy nổ đinh tai.

+ Những con sông miền Bắc và miền Trung thường hiền hòa trừ mùa lũ. Thuyền buồm; tre xanh 2 bờ; nước trong, bãi cát vàng, bãi ngô non…

Tham khảo 2 đoạn văn sau:

1. Những con sông: sông Hồng, sông Đáy, sông Cả, sông Vạc… Sông Đáy là 1 trong những con sông dài ở miền Bắc, nó chảy qua các tỉnh như Hà Nội, Hà Nam, Nam Định, Ninh Bình.

Sông Đáy có chiều dài khoảng 240 km với dân số trên lưu vực sông Nhuệ – sông Đáy ước lượng lên đến 8200 ngàn người, mật độ trung bình đạt 1003 người/ km2. Nơi đây là khu vực có dân cư, kinh tế xã hội tăng trưởng liên tiếp từ lâu đời, cho đến nay vẫn là vùng kinh tế – xã hội tăng trưởng nhất châu thổ đồng bằng sông Hồng. Hiện nay, môi trường quốc gia, ko khí đang rơi vào trạng thái ô nhiễm làm tác động đến hệ sinh thái, cần có những giải pháp giải quyết.

2. Thành phố tôi nằm sát bờ Tiền Giang. 1 nhánh của sông Tiền là sông Bảo Định thì chảy vào giữa lòng thị thành. Sông Bảo Định ko phệ lắm nhưng mà sông Tiền thì thật bệ vệ mênh mông. Giữa sông Tiền có nhiều cồn nổi lên như cồn Phụng, cồn Tân Long, cồn Thới Sơn. Cảnh sống ở trên cồn cũng rất phong phú. Trên cồn nhà xây mọc san sát, vườn tược xum xê, trên bến, dưới thuyền. Có cồn đã biến thành 1 khu du hý vườn trong sạch, mát rượi, hàng ngày vẫn đón nhiều khách du hý đến thăm, chơi. Nếu đi ngược sông Tiền lên hơn mười kilômét, ta sẽ đến 1 nơi mang cái tên lịch sử Rạch Gầm, Xoài Mút vì đây chính là nơi vua Quang Trung đã mai phục đánh tan 1 đội thủy binh phệ của vua Xiêm sang gây chiến với ta. Có nhẽ tới hiện thời xác thuyền bè và vũ khí của chúng còn nằm dưới đáy sông sâu!

Ảnh minh họa (Nguồn internet)
Ảnh minh họa (Nguồn internet)

Bài soạn “Sông nước Cà Mau” số 5

I. Mày mò chung

1. Tác giả

Đoàn Giỏi (1925-1989) quê ở Tiền Giang, viết văn từ thời kháng chiến chống thực dân Pháp (1946-1954). Tác phẩm của ông thường viết về cuộc sống, tự nhiên và con người hầu Nam Bộ

2. Tác phẩm

· “Sông nước Cà Mau” trích từ chương XVIII truyện “Đất rừng phương Nam”. Tên bài do người biên soạn đặt
· “Đất rừng phương Nam” là truyện dài nổi danh nhất của Đoàn Giỏi. kể về quãng đời phiêu bạt của cậu nhỏ An – đối tượng chính – tại vùng đất rừng U Minh, miền Tây nam bộ trong những 5 đầu cuộc kháng chiến chống Pháp. Qua đấy tác giả đưa người đọc tới với cảnh tự nhiên hoang dại nhưng mà rất phong phú, lạ mắt và cuộc sống của vùng đất cực nam Quốc gia.


II. Chỉ dẫn soạn bài “Sông nước Cà Mau” đọc hiểu văn bản

1. Câu 1trang 22 SGK văn 6 tập 2:

Bài văn mô tả cảnh sông nước của 1 vùng cực nam Quốc gia

Trình tự mô tả đi từ việc mô tả chung, nói chung sông nước Cà mau tới việc mô tả cụ thể kênh rạch, sông ngòi đến cảnh chợ 5 Căn

Bố cục:

· Đoạn 1 (từ đầu…1 màu xanh đơn điệu): cảm nhận chung về cảnh tự nhiên, đất trời Cà Mau
· Đoạn 2 (tiếp…khói sóng sớm mai): đặc điểm về kênh rạch Cà Mau
· Đoạn 3 (còn lại): cảnh chợ 5 Căn
Người mô tả quan sát mọi người từ địa điểm người ngồi trên thuyền thành ra mọi cảnh vật xuất hiện sẽ sinh động, chân thật hơn

2. Câu 2 trang 22 SGK văn 6 tập 2:

ấn tượng của tác giả:

· Kênh rạch bủa văng chi chit như màng nhện
· Tất cả đều mang màu xanh
· Âm thanh rì rào vô tận
· Lặng thầm màu xanh đơn điệu
=> tác giả cảm nhận bằng mọi cảm quan

=> sự choáng ngợp, hứng thú với quang cảnh tự nhiên nơi đây

3. Câu 3 trang 22 SGK văn 6 tập 2:

Cà Mau là vùng đất sông nước nên thơ nhưng mà vẫn mang trong đấy nét giản dị thân cận nhưng mà nên thơ

4. Câu 4 trang 22 SGK văn 6 tập 2:

a) Những cụ thể trình bày sự bao la, hùng vĩ của dòng sông và rừng đước:

· Nước đổ ra biển hôm sớm như thác
· Con sông rộng hơn nghìn thước
· Cây đước dựng cao vút như 2 dãy trường thành
· Cá bơi hàng đàn đen trũi
b) những động từ chỉ cùng hoạt động con thuyền: chèo, xuôi, đổ

nếu chỉnh sửa địa điểm những động từ đó thì nghĩa có thể bị chỉnh sửa.cách dùng từ xác thực sẽ diễn tả đúng trình tự của chiếc thuyền

c) Những từ mô tả màu sắc: màu xanh lá mạ, màu xanh rêu, màu xanh chai lọ

=> cách mô tả lạ mắt, gợi hình

5. Câu 5 trang 22 SGK văn 6 tập 2:

Những cụ thể hình ảnh đấy là:

· Túp lều lá thô sơ, những ngôi nhà gạch 2 tầng, những đống gỗ cao như núi, những cột đáy thuyền chai, những bến vận hà tấp nập, những ngôi nhà ánh đèn măng sông chiếu rực
· Sự lạ mắt của chơ 5 Căn: chợ họp ngay trên sông, chỉ cẩn cập thuyền có thể sắm bán được đủ thứ tiêu dùng thực phẩm. Đây còn là sự đông vui của người bán vải, người bán rượu tới từ nhiều vùng, có nhiều giọng nói, y phục không giống nhau…


6. Câu 6 trang 22 SGK văn 6 tập 2:

Cảnh sông nước Cà Mau có vẻ đẹp rông phệ, hùng vĩ, đầy nhựa sống hoang dại. Chợ 5 Căn là hình ảnh cuộc sống nhộn nhịp, trù mật, lạ mắt ở vùng đất tận khốn cùng nam Quốc gia

III. Luyện tập

1. Câu 1 trang 23 SGK văn 6 tập 2:

Cà Mau là vùng đất bao la, hùng vĩ giàu nhựa sống hoang dại. Qua con mắt tinh tế của Đoàn Giỏi vùng sông nước xuất hiện trước mắt người đọc thật sinh động với gam màu chủ yếu là “màu xanh âm thầm”. ta dễ dãi bắt gặp hình ảnh những con kênh dằng dịt như màng nhện, mang vẻ đẹp kì bí. Dọc theo hành trình tác gủa, xuôi dòng kênh BỌ Mắt đổ ra kênh Cửa Bự và ra sông 5 Căn, con nước nhiệt liệt “ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác”, vid thế nhưng mà tôm cá trù mật và đời sống con người rất đông vui. Chợ 5 Căn nhộn nhịp với nét văn hóa lạ mắt của người dân vùng sông nước. Tất cả được nhà văn mô tả bằng giọng văn hấp dẫn lôi cuốn đầy tinh yêu tự nhiên quốc gia con người

2. câu 2 trang 23 SGK văn 6 tập 2:

Các con sông địa phương: sông Hồng, sông Mã, sông Cả….

Ảnh minh họa (Nguồn internet)
Ảnh minh họa (Nguồn internet)

Bài soạn “Sông nước Cà Mau” số 6

I. Đôi nét về tác giả: Đoàn Giỏi
– Đoàn Giỏi (1925-1989), quê ở tỉnh Tiền Giang
– Ông viết văn từ thời kháng chiến chống thực dân Pháp (1946-1954)
– Tác phẩm của ông thường viết về tự nhiên, cuộc sống và con người Nam Bộ

II. Đôi nét về tác phẩm: Sông nước Cà Mau
1. Xuất xứ
– Bài văn “Sông nước Cà Mau” (tên bài do người biên soạn đặt) trích từ chương XVIII truyện “Đất rừng phương Nam”
– “Đất rừng phương Nam” sáng tác năm1957 là truyện dài nổi danh nhất của Đoàn Giỏi
2. Tóm lược
Bài văn mô tả phong cảnh tự nhiên, sông nước vùng Cà Mau, mảnh đất cùng tận phía nam của Quốc gia. Cảnh tự nhiên ở đây thật bao la, hoang dại và hùng vĩ, đặt biệt là những dòng sông và rừng đước. Cảnh chợ 5 Căn là hình ảnh trù mật, lạ mắt, nhộn nhịp về sinh hoạt của con người hầu vùng đất đó.
3. Bố cục (3 phần)
– Phần 1 (từ đầu tới “màu xanh đơn điệu”): Cảm nhận chung về sông nước Cà Mau
– Phần 2 (tiếp đấy tới “khói sóng sớm mai”): Cảnh kênh rạch và con sông 5 Căn
– Phần 3 (còn lại): Vẻ đẹp chợ 5 Căn
4. Giá trị nội dung
Cảnh sông nước Cà Mau có vẻ đẹp bao la, hùng vĩ, đầy nhựa sống hoang dại. Chợ 5 Căn là hình ảnh cuộc sống nhộn nhịp, trù mật, lạ mắt ở vùng đất cùng tận phía Nam Quốc gia.
5. Giá trị nghệ thuật
– Ngôi kể thứ nhất, thiên nhiên, chân thật
– Sử dụng nhiều giải pháp nghệ thuật: so sánh, điệp từ,…
– Vốn hiểu biết phong phú của tác giả
– Cảm nhận bằng nhiều cảm quan…


Bài tập

1. Câu 2, trang 22, SGK.

2. Câu 4, trang 22, SGK.

3. Trong đoạn tả chợ 5 Căn ở cuối bài, tác giả tập hợp làm nổi trội sự trù mật và màu sắc lạ mắt của chợ. Hãy cho biết :

a) Sự trù mật của chợ 5 Căn được diễn đạt qua những cụ thể, hình ảnh nào ?

b) Những cụ thể, hình ảnh nào trình bày sự lạ mắt của chợ 5 Căn ?

c) Nhận xét về sự quan sát và mô tả của tác giả trong đoạn văn đó.

Gợi ý làm bài

Câu 1. Đoạn văn từ đầu tới âm thầm 1 màu xanh đơn điệu nêu ấn tượng nổi trội thuở đầu của tác giả về vùng sông nước Cà Mau. Thành ra, tác giả chưa mô tả 1 hình ảnh chi tiết nào nhưng mà chỉ là những hình ảnh nói chung. Tỉ dụ : “… sông ngòi, kênh rạch càng bủa giăng dày đặc như màng nhện. Trên thì trời xanh, dưới thì nước xanh, xung quanh mình cũng chỉ toàn 1 sắc xanh cây lá”.

Ấn tượng nổi trội thuở đầu của tác giả về vùng Cà Mau là ko gian bao la mênh mang của vùng đất này với sông ngòi, kênh rạch bủa giăng dày đặc và tât cả được bao trùm trong màu xanh của trời, nước, của rừng cây. Không gian đó lúc mới xúc tiếp thì dễ có cảm giác về sự đơn điệu, miên man.

Để làm nổi trội ấn tượng trên đây, tác giả đã tập hợp mô tả quang cảnh tự nhiên qua sự cảm nhận của thị giác và thính giác, đặc thù là cảm giác về màu xanh bao trùm và tiếng rì rào vô tận của rừng cây, của sóng và gió.


Câu 2. a) Sự bao la, hùng vĩ của sông 5 Căn và rừng đước 2 bên bờ đã được trình bày qua các cụ thể : con sông rộng hơn nghìn thước ; nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác ; cá nước bơi hàng đàn đen trũi nhô lên hụp xuống như người bơi ếch giữa những đầu sóng trắng ; rừng đước dựng lện cao vút như 2 dãy trường thành bất tận.

b) Các động từ trong câu là : chèo, thoát, đổ, xuôi ; cụm động từ trong câu là : chèo thoát qua kênh Bọ Mắt, đổ ra con sông cửa Bự, xuôi về 5 Căn. Không thể chỉnh sửa trình tự các động từ, cụm động từ đó trong câu vì như thế sẽ làm sai lạc nội dung, đặc thù là sự diễn đạt tình trạng hoạt động của con thuyền trong mỗi quang cảnh. Tác giả viết : “Thuyền chúng tôi chèo thoát qua kênh Bọ Mắt” thì thoát qua diễn đạt được ý : con thuyền vượt qua được 1 sự gian nguy “… ở đấy tụ họp ko biết cơ man nào là bọ mắt, đen như hạt vừng, chúng cứ bay theo thuyền từng bầy như những đám mây bé, ta bị nó đốt vào da thịt chỗ nào là chỗ đấy ngứa ngáy nổi mẩn đỏ rái cá lên” (giảng giải ý nghĩa của đổ ra, xuôi về).

Cách dùng từ của tác giả ở đây chặt chẽ, xác thực và gợi cảm.

c) Tác giả đã diễn đạt màu xanh của rừng đước với 3 chừng độ sắc thái : màu xanh lá mạ, màu xanh rêu, màu xanh chai lọ. Những sắc thái đó của cùng 1 màu xanh đã mô tả các lớp cây đước từ non tới già nối tiếp nhau.


Câu 3. a) Sự trù mật của chợ 5 Căn được trình bày qua quang cảnh bao la, nhộn nhịp, hàng hoá phong phú, thuyền bè san sát, với các cụ thể như : những đồng gỗ cao như núi ; những bến vận hà tấp nập dọc dài theo sông ; những ngôi nhà bè đêm hôm ánh đèn măng-sông chiếu rực trên mặt nước như những khu phố nổi,…

b) Sự lạ mắt của chợ 5 Căn trình bày ở :

– Chợ chủ chốt họp ngay trên sông nước với những nhà bè như những khu phố nổi và những con thuyền bán hàng len lách mọi nơi, có thể sắm mọi thứ nhưng mà ko cần bước ra khỏi thuyền.

– Sự nhiều chủng loại về màu sắc, y phục, ngôn ngữ của người bán hàng thuộc nhiều dân tộc : người Hoa, người Miên, người Chà Châu Giang,…

c) Tác giả đã quan sát kĩ lưỡng, vừa bao quát vừa chi tiết, chú tâm cả hình khối, màu sắc, âm thanh. Nghệ thuật mô tả vừa cho thấy được quang cảnh chung vừa khắc hoạ được những hình ảnh chi tiết, làm nổi rõ được màu sắc lạ mắt cộng với sự nhộn nhịp, trù mật của chợ 5 Căn.

Ảnh minh họa (Nguồn internet)
Ảnh minh họa (Nguồn internet)

Thông tin thêm

Top 6 Bài soạn “Sông nước Cà Mau” của Đoàn Giỏi lớp 6 hay nhất

Bài văn “Sông nước Cà Mau” (tên bài do người biên soạn đặt) trích từ chương XVIII truyện “Đất rừng phương Nam” sáng tác 5 1957 là truyện dài nổi danh nhất của Đoàn Giỏi. Bài văn cho ta thấy cảnh sông nước Cà Mau có vẻ đẹp bao la, hùng vĩ, đầy nhựa sống hoang dại. Chợ 5 Căn là hình ảnh cuộc sống nhộn nhịp, trù mật, lạ mắt ở vùng đất cùng tận phía Nam Quốc gia. Mời các bạn tham khảo 1 số bài soạn “Sông nước Cà Mau” hay nhất nhưng mà Cẩm Nang Tiếng Anh đã tổng hợp trong bài viết dưới đây để hiểu tác phẩm và sẵn sàng tốt nội dung lên lớp.

#Top #Bài #soạn #Sông #nước #Cà #Mau #của #Đoàn #Giỏi #lớp #hay #nhất


#Top #Bài #soạn #Sông #nước #Cà #Mau #của #Đoàn #Giỏi #lớp #hay #nhất

Cẩm Nang Tiếng Anh

Cẩm Nang Tiếng Anh

Cẩm Nang Tiếng Anh - Blog chia sẻ tất cả những kiến thức hay về ngôn ngữ tiếng Anh, nghe nói tiếng Anh, từ vựng tiếng Anh tất cả các chuyên ngành. Kinh nghiệm tự học tiếng Anh tại nhà nhanh nhất, tiết kiệm thời gian, chi phí…
Back to top button